حمله DDoS چیست و چگونه از آن جلوگیری کنیم؟

حمله DDoS یا «حمله انکار سرویس توزیع‌ شده»، یکی از شناخته‌شده‌ترین و در عین حال مخرب‌ترین انواع حملات سایبری در دنیای فناوری اطلاعات به شمار می‌رود. در این نوع حمله، مهاجم تلاش می‌کند با ایجاد ترافیک سنگین و غیر عادی، منابع سرور، شبکه یا سرویس مشخصی را اشغال کند و در نتیجه، آن را از دسترس کاربران واقعی خارج سازد.

با گسترش استفاده از خدمات آنلاین در حوزه‌هایی نظیر بانکداری، تجارت الکترونیک، آموزش و حتی زیرساخت‌های حیاتی، اهمیت محافظت در برابر این نوع تهدید بیش از پیش آشکار شده است. در این مطلب از پارس کام، به بررسی ماهیت حمله DDoS، انواع آن، نشانه‌های وقوع، اهداف رایج مهاجمان و همچنین راهکارهای موثر برای پیشگیری و مقابله با این تهدید می‌پردازیم.

یکی از تجهیزات بسیار مهم در زمینه تامین امنیت فایروال است و فایروال سیسکو جزو 3 برند برتر دنیاست.

حمله DDoS چیست؟

حمله DDoS، که مخفف عبارت Distributed Denial of Service به معنای «انکار سرویس توزیع‌شده» است، نوعی از حملات سایبری است که هدف آن مختل‌سازی یا از کار انداختن یک سرویس، سرور، وب‌سایت یا زیرساخت شبکه با ارسال حجم عظیمی از درخواست‌ها و ترافیک غیر واقعی به آن است. در این حالت، منبع هدف به دلیل بار بیش از حد، قادر به پاسخ‌گویی به کاربران واقعی نخواهد بود و عملا از دسترس خارج می‌شود.

در یک حمله DDoS، مهاجم به‌ جای استفاده از یک منبع واحد، از صدها یا حتی هزاران دستگاه آلوده که اغلب بخشی از یک شبکه رباتی موسوم به Botnet به شمار می‌روند، برای ارسال هم‌زمان درخواست به سرور هدف استفاده می‌کند. این گستردگی باعث شناسایی و توقف حمله دشوارتر می‌شود، چرا که ترافیک مهاجم از منابع مختلف و در ظاهر مجاز به نظر می‌رسد.

تفاوت حمله DoS و DDoS چیست؟

تمایز اصلی بین حمله DoS (انکار سرویس) و DDoS در تعداد منابع حمله است. در حالی که در حمله DoS تنها یک سیستم مهاجم وجود دارد، حمله DDoS به صورت هماهنگ از چندین منبع توزیع‌شده صورت می‌گیرد و به همین دلیل بسیار قدرتمندتر و پیچیده‌ترست.

حملات DDoS به‌ صورت هدفمند انجام می‌گیرند و هدف از انجام آن‌ها دلایل مختلفی از جمله انگیزه‌های مالی، سیاسی، رقابتی یا حتی صرفا ایجاد اختلال است. با توجه به ماهیت پنهان‌ کارانه و قدرت بالای این نوع حملات، شناخت آن‌ها و آماده‌سازی زیرساخت‌های فناوری اطلاعات برای مقابله با آن‌ها امری ضروری و اجتناب‌ناپذیرست.

انواع حملات DDoS

حملات DDoS بسته به نحوه اجرا و لایه‌ای از شبکه که مورد هدف قرار می‌دهند، انواع مختلفی دارند. شناخت این دسته‌بندی‌ها به مدیران شبکه و متخصصان امنیت کمک می‌رساند تا به‌ صورت دقیق‌تر و موثرتر با تهدیدات احتمالی مقابله کنند. به‌ طور کلی، حملات DDoS در سه دسته اصلی جای می‌گیرند:

حملات لایه شبکه (Network Layer Attacks)

این نوع حملات بر زیرساخت‌های شبکه تمرکز دارند و حجم بالایی از ترافیک را به‌ صورت مستقیم به آدرس IP هدف ارسال می‌کنند. به طور کلی، حملات لایه شبکه عبارتند از:

حمله SYN

در این حمله، مهاجم تعداد زیادی درخواست اتصال TCP (پیام SYN) به سرور ارسال می‌کند اما فرآیند تکمیل اتصال را ادامه نمی‌دهد. این کار باعث اشغال منابع سرور و ناتوانی در پاسخ‌گویی به کاربران واقعی می‌شود.

حمله UDP

این حمله شامل ارسال تعداد زیادی بسته UDP به پورت‌های تصادفی در سرور هدف است که مصرف منابع پردازشی را  بالا می‌برد.

حمله ICMP (حمله Ping)

در این روش، مهاجم با ارسال بی‌وقفه پیام‌های (ICMP Echo Request (Ping، تلاش می‌کند منابع سرور یا پهنای باند شبکه را اشباع نماید.

حملات لایه کاربرد (Application Layer Attacks)

این نوع حملات، پیچیده‌تر و پنهان‌کارانه‌ترند و مستقیما سرویس‌های کاربردی را هدف قرار می‌دهند؛ سرویس‌هایی مانند HTTP ،DNS یا SMTP. انواع حملات لایه کاربرد شامل موارد زیرند:

حمله HTTP

در این حمله، درخواست‌های HTTP به‌ ظاهر معمولی ولی با حجم بالا به سرور ارسال می‌شوند تا منابع آن را خسته کرده و عملکرد سایت را مختل کنند.

حمله Slowloris

این حمله با باز نگه داشتن طولانی‌ مدت اتصال HTTP و عدم ارسال کامل درخواست، ظرفیت اتصال سرور را اشغال می‌کند.

حمله DNS Query Flood

طی این حمله، تعداد زیادی درخواست به سرور DNS ارسال می‌کنند تا از پاسخ‌گویی باز بماند.

حملات حجمی (Volumetric Attacks)

هدف اصلی در این دسته، مصرف بیش از حد پهنای باند شبکه یا اشباع تجهیزات ارتباطی است. انواع حملات حجمی عبارتند از:

حمله DNS Amplification

در این روش، مهاجم درخواست‌های کوچک DNS را با آدرس IP جعلی (IP قربانی) به سرورهای DNS ارسال می‌کند. پاسخ‌های بزرگ از سوی DNS به‌ صورت متمرکز به قربانی ارسال می‌شود و باعث ازدحام می‌گردد.

حمله NTP Amplification

در این حمله، مشابه DNS Amplification، اما با استفاده از پروتکل NTP) Network Time Protocol) و بهره‌گیری از پاسخ‌های پر حجم برای ایجاد فشار زیاد روی شبکه هدف، حمله می‌کنند.

نشانه‌های حمله DDoS

شناسایی به‌ موقع حمله DDoS، نقش مهمی در کاهش خسارات و بازگرداندن سرویس‌ها به وضعیت عادی ایفا می‌کند. اگر چه برخی از علائم این حملات ممکن است با مشکلات معمول فنی یا اختلالات شبکه اشتباه گرفته شوند، اما در صورت تکرار یا شدت بالا، باید به‌ عنوان هشدار جدی تلقی‌شان کرد. در ادامه، مهم‌ترین نشانه‌های وقوع حمله DDoS را مرور می‌کنیم:

کاهش ناگهانی سرعت وب‌سایت یا سرویس

یکی از اولین نشانه‌ها، کند شدن محسوس عملکرد وب‌سایت، برنامه‌های تحت‌ وب یا سامانه‌های آنلاین است. اگر این کندی به‌ صورت ناگهانی و بدون تغییرات داخلی (مانند بروزرسانی سیستم یا افزایش ترافیک واقعی) اتفاق بیفتد، نشانه آغاز یک حمله است.

در دسترس نبودن یا قطعی موقت سرویس

در جریان یک حمله DDoS، امکان دارد با پیام‌هایی مانند “سایت در دسترس نیست” یا “خطای ۵۰۲/۵۰۳” مواجه شوید. این وضعیت زمانی رخ می‌دهد که سرور به دلیل ترافیک بیش از حد، دیگر توانایی پاسخ‌گویی به درخواست‌ها را ندارد.

افزایش غیر عادی در حجم ترافیک ورودی

اگر حجم داده‌های ورودی به سرور به‌ طور غیر عادی و ناگهانی افزایش یابد، خصوصا از منابع ناشناس یا کشورهای غیر مرتبط، این موضوع هشداری مهم برای وقوع حمله DDoS است. مانیتورینگ دقیق ترافیک شبکه در این‌ گونه مواقع بسیار حیاتی است.

رفتار غیر عادی در عملکرد تجهیزات شبکه

استفاده بیش از حد از منابع سخت‌افزاری مانند CPU ،RAM یا پهنای باند، بروز خطا در فایروال یا روترها و ریست شدن‌های غیر منتظره تجهیزات شبکه نیز نتیجه فشار ناشی از حمله است.

گزارش‌های امنیتی از ابزارهای نظارتی

ابزارهای تخصصی مانیتورینگ و امنیتی، مانند IDS/IPS، اغلب در صورت تشخیص ترافیک مشکوک یا غیر طبیعی، هشدارهایی صادر می‌کنند. بررسی دقیق و سریع این هشدارها به شناسایی حمله DDoS در مراحل اولیه کمک می‌کند.

تشخیص زود هنگام این علائم، به مدیران شبکه این امکان را می‌دهد که اقدامات دفاعی مناسبی همچون مسدودسازی IPهای مشکوک، راه‌اندازی سامانه‌های جذب ترافیک (Scrubbing) یا فعال‌سازی حالت محافظتی در سرویس‌های CDN را در سریع‌ترین زمان ممکن اجرا نمایند.

چرا حملات DDoS صورت می‌گیرند؟

حملات DDoS دلایل مختلفی دارند که هر یک از آن‌ها انگیزه‌های متفاوتی را برای مهاجمان ایجاد می‌کند. درک علت‌های اصلی این حملات به شناسایی اهداف و استراتژی‌های مناسب برای مقابله با آن‌ها مفیدست. در ادامه به مهم‌ترین دلایل و انگیزه‌های انجام حملات DDoS اشاره می‌کنیم:

باج‌گیری (Ransom DDoS)

یکی از دلایل رایج حملات DDoS، باج‌گیری است. در این نوع حملات، مهاجم تهدید می‌کند که به‌ صورت مداوم به سرور یا سایت هدف حمله خواهد کرد مگر اینکه مبلغی خاص به حسابی مشخص واریز شود. این نوع حملات در میان کسب‌وکارهای آنلاین و خدمات دیجیتال رایج است، زیرا هر گونه وقفه در دسترسی به سرویس‌های آنلاین خسارات مالی زیادی به همراه دارد.

رقابت تجاری

برخی از سازمان‌ها یا افراد امکان دارد از حملات DDoS به‌ عنوان ابزاری برای مختل کردن رقبای تجاری خود بهره ببرند. در این حالت، مهاجم تلاش می‌کند تا با ایجاد اختلال در عملکرد سرویس‌ها یا وب‌سایت‌های رقیب، آن‌ها را از دسترس کاربران خارج کند و موجب از دست رفتن مشتریان و کاهش اعتبار برند رقبا شود.

انگیزه‌های سیاسی (Hacktivism)

در برخی مواقع، حملات DDoS توسط گروه‌ها یا افرادی با انگیزه‌های سیاسی صورت می‌گیرند. این نوع حملات که به Hacktivism معروف‌اند، با هدف اعتراض به سیاست‌ها یا اعمال دولت‌ها، سازمان‌ها یا شرکت‌های خاص صورت می‌گیرند. مهاجمان امکان دارد به‌ عنوان اقدامی اعتراضی علیه نهادهای خاص، زیرساخت‌های آن‌ها را هدف قرار دهند.

انتقام‌جویی شخصی

در برخی موارد، حملات DDoS به‌ منظور انتقام از شخص یا سازمانی خاص صورت می‌گیرند. این نوع حملات توسط افرادی صورت می‌گیرد که دلایل شخصی برای انجام حمله دارند، مانند اختلافات کاری، روابط شخصی یا دیگر مسائل میان فردی.

آزمایش و چالش‌های فنی

گاهی اوقات، هکرها و گروه‌های امنیتی (مانند هکرهای کلاه‌ خاکستری یا کلاه‌ سفید) حملات DDoS را برای آزمایش و ارزیابی امنیت سیستم‌ها و شبکه‌ها انجام می‌دهند. این حملات امکان دارد برای شبیه‌ سازی شرایط واقعی و بررسی میزان آسیب‌پذیری یک سیستم خاص صورت گیرد. البته در این‌گونه موارد، مجوز قانونی از طرف صاحبان سیستم‌ها وجود دارد.

اختلال در عملکرد عمومی و خدمات آنلاین

در برخی موارد، مهاجمان حملات DDoS را به‌ طور کلی با هدف ایجاد اختلال در خدمات عمومی و آنلاین انجام می‌دهند. این نوع حملات به‌ طور گسترده خدماتی نظیر بانکداری آنلاین، خرید اینترنتی، پلتفرم‌های اجتماعی و حتی زیرساخت‌های ارتباطی کشورها را هدف قرار می‌دهند.

روش‌های جلوگیری و مقابله با حملات DDoS

حملات DDoS قادرند تهدیدات جدی برای هر کسب‌وکار یا سازمانی ایجاد کنند. خوشبختانه، چندین روش و استراتژی برای مقابله با این نوع حملات وجود دارد که به مدیران فناوری اطلاعات و تیم‌های امنیتی کمک می‌رسانند تا جلوی وقوع حملات را بگیرند یا اثرات آن‌ها را به حداقل برسانند. در ادامه به مهم‌ترین روش‌های جلوگیری و مقابله با حملات DDoS اشاره می‌کنیم:

استفاده از سرویس‌های CDN (شبکه تحویل محتوا)

یکی از موثرترین روش‌ها برای مقابله با حملات DDoS، استفاده از CDN است. این شبکه‌ها با توزیع محتوای وب‌سایت‌ها و سرویس‌ها در سرورهای متعدد در سراسر جهان، ترافیک وارد شده به سرور اصلی را کاهش می‌دهند. سرویس‌های CDN مانند Cloudflare ،Akamai و Fastly قادرند ترافیک غیر عادی را شناسایی کنند و آن را قبل از رسیدن به سرور هدف، فیلتر کنند.

استفاده از فایروال‌های برنامه‌ وب (WAF)

فایروال‌های برنامه‌ وب (Web Application Firewalls) ابزارهای امنیتی‌اند که به‌ طور خاص برای مقابله با حملات لایه کاربرد (Application Layer) طراحی شده‌اند. WAFها درخواست‌های مشکوک را شناسایی و مسدود می‌کنند، مخصوصا درخواست‌هایی که نشانگر حملات HTTP Flood یا سایر حملات لایه کاربردند. این فایروال‌ها به‌ طور دقیق‌تر و سریع‌تر از سرور در برابر ترافیک مخرب محافظت می‌کنند.

سیستم‌های تشخیص و جلوگیری از نفوذ (IDS/IPS)

سیستم‌های تشخیص نفوذ (IDS) و جلوگیری از نفوذ (IPS) ابزارهای حیاتی برای شناسایی و پاسخ‌گویی به تهدیدات شبکه به حساب می‌آیند. IDS/IPSها قادرند حملات DDoS را از طریق تجزیه و تحلیل ترافیک شبکه شناسایی کنند و با ارسال هشدار به مدیران سیستم، اقدام به مسدودسازی منابع حمله کنند. در بسیاری از مواقع، این سیستم‌ها به‌ صورت خودکار برخی از حملات DDoS را مسدود می‌کنند.

محدود کردن نرخ درخواست‌ها (Rate Limiting)

محدود کردن نرخ درخواست‌ها به این معناست که هر سرور یا سیستم باید محدودیتی برای تعداد درخواست‌هایی که قادرست از یک IP خاص در یک دوره زمانی کوتاه دریافت کند، اعمال می‌کند. این روش مخصوصا در برابر حملات حجمی مانند HTTP Flood و سایر حملات مشابه موثرست. با پیاده‌سازی Rate Limiting، جلوی ارسال حجم زیادی از درخواست‌های غیر معتبر از یک آدرس IP خاص را می‌گیرید.

استفاده از سامانه‌های Scrubbing

سرویس‌های Scrubbing به‌ طور خاص برای مقابله با حملات DDoS طراحی شده‌اند. این سرویس‌ها ترافیک ورودی را از طریق شبکه‌های توزیع‌شده عبور می‌دهند و ترافیک مخرب را فیلتر کرده و تنها ترافیک معتبر را به سرور هدف می‌فرستند. این فرآیند به‌ صورت آنلاین و در زمان واقعی انجام می‌شود، به‌ طوری که اثرات حمله به حداقل برسد و در عین حال سرویس‌های آنلاین در دسترس بمانند.

آگاهی و آموزش کارکنان

یکی از اقدامات پیشگیرانه‌ای که نادیده گرفته می‌شود، آموزش و آگاهی‌بخشی به کارکنان است. آگاهی از تهدیدات DDoS و نحوه شناسایی و برخورد با آن‌ها در سطح تیم‌های امنیتی و مدیران شبکه ضروری است. آموزش مستمر در مورد استفاده از ابزارهای امنیتی و سیاست‌های مناسب به کاهش خطرات ناشی از حملات DDoS کمک می‌رساند.

استفاده از سرویس‌های تخصصی مقابله با DDoS

چندین شرکت امنیتی و خدماتی، مانند Arbor Networks ،Radware و Cloudflare، سرویس‌های تخصصی مقابله با DDoS را ارائه می‌دهند. این سرویس‌ها قادرند حملات DDoS را شناسایی کنند و به‌ طور موثر با آن‌ها مقابله کنند. این شرکت‌ها خدماتی مانند فیلتر کردن ترافیک، تجزیه و تحلیل حملات و پشتیبانی ۲۴/۷ را ارائه می‌دهند.

جهت استعلام قیمت و خرید سوئیچ صنعتی سیسکو اینجا کلیک کنید.

مانیتورینگ و هشداردهی مداوم

ایجاد سیستم‌های مانیتورینگ مستمر برای شبکه و سرورها به شناسایی حملات DDoS در مراحل اولیه کمک می‌کند. با استفاده از ابزارهای مانیتورینگ مانند Nagios یا Zabbix، قادرید تغییرات ناگهانی در ترافیک شبکه را شناسایی کنید و هشدارهای فوری برای تیم‌های امنیتی ارسال فرمایید. این روش، امکان پاسخ‌گویی سریع به حملات و جلوگیری از تاثیرات شدید آن‌ها را فراهم می‌آورد.

سخن پایانی

حملات DDoS تهدیداتی جدی برای امنیت سایبری و پایداری خدمات آنلاین به شمار می‌روند که آسیب‌های مالی و شهرتی گسترده‌ای به سازمان‌ها وارد می‌کنند. با این حال، با اتخاذ تدابیر پیشگیرانه مناسب، نظارت مستمر و استفاده از ابزارهای تخصصی، امکان کاهش اثرات این حملات و حتی جلوگیری از وقوع آن‌ها وجود دارد. آگاهی از انواع حملات، شناسایی نشانه‌های آن‌ها و آماده‌سازی زیرساخت‌ها برای مقابله با تهدیدات DDoS از گام‌های اساسی در راستای حفظ امنیت سایبری و تداوم عملکرد سیستم‌ها و خدمات آنلاین است.

سوالات متداول درباره حمله DDoS 

۱. آیا حملات DDoS منجر به آسیب‌های مالی می‌شوند؟

بله، حملات DDoS موجب از دست رفتن درآمد به دلیل قطع دسترسی به خدمات آنلاین، کاهش اعتبار برند، هزینه‌های اضافی برای مقابله با حمله و خسارات ناشی از اختلالات در سیستم‌ها می‌شوند.

۲. آیا امکان شناسایی حملات DDoS در مرحله اولیه وجود دارد؟

بله، با استفاده از ابزارهای مانیتورینگ و تشخیص نفوذ قادرید حملات DDoS را در مراحل اولیه شناسایی کنید و اقدامات سریع برای مقابله با آن‌ها انجام دهید.